Blog เป็นทั้งสื่อและเป็นช่องทางการสื่อสารที่ทรงพลัง    พลังของบล็อกทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงใหญ่ๆได้  เช่น เหตุการณ์รุนแรงที่เกิดขึ้นในที่ต่างๆ  ซึ่งสื่อหลักอื่นๆไม่สามารถเข้าถึงได้ แต่บล็อกเกอร์นำมาเผยแพร่ผ่านบล็อกได้อย่างฉับพลันทันที  ล่าสุด เหตุการณ์ไฟไหม้ที่ศูนย์การค้าในกรุงย่างกุ้งประเทศพม่า โลกได้รู้ข่าวครั้งแรกผ่านบล็อก

เมื่อเป็นเช่นนี้  คนทั้งหลายจึงนิยมเขียนบล็อกเผยแพร่ความคิดที่ตนคิดและข้อมูลที่ตนมี  ออกสู่สายตาสาธารณชน เป็นสื่อที่สามารถส่งสารได้อย่างไม่จำกัด  ทั้งเวลา สถานที่ และชนิดของสาร

คนใหญ่คนโตในทุกแวดวงจึงมีบล็อกของตนเองเพื่อที่จะสื่อสารกับคนอื่นๆ  และในที่นี้ผมขอคุยถึงบล็อกของ สุทธิชัย หยุ่น  คนใหญ่แห่งเครือเนชั่น ซึ่งชื่อนี้คงไม่ต้องแนะนำอะไรเพิ่มเติม 

ผมยอมรับว่าเป็นแฟนประจำของ สุทธิชัย หยุ่น มานานแล้ว  คอลัมน์กาแฟดำ ของเขานั้นเป็นคอลัมน์แรก หรือไม่เกินลำดับที่สามที่ต้องอ่านเมื่ออ่านหนังสือพิมพ์กรุงเทพธุรกิจ  แม้ว่าหลายๆครั้งผมจะไม่เห็นด้วย หรือเห็นขัดแย้งกับสิ่งที่เขานำเสนอผ่านคอลัมน์นั้น แต่ก็ต้องอ่าน เหมือนดื่มกาแฟแหละครับ  ถึงบางครั้งจะไม่อร่อยแต่ก็ต้องดื่ม

ทำไมจึงเป็นเช่นนั้นรึ…

เพราะอ่านคอลัมน์กาแฟดำแล้ว สิ่งที่ได้ก็คือ ได้ความคิดใหม่ๆ ยิ่งเมื่อใดก็ตามที่ผมเห็นแย้งกับกาแฟดำ นั่นยิ่งทำให้ได้ความคิดใหม่ๆมากขึ้น เพราะต้องคิดเพื่อที่จะแย้งเขาให้ได้  ให้มีเหตุผลเพียงพอที่จะมาคัดง้างกับเขา  และโปรดทราบว่า ถึงแม้ผมจะติดคอลัมน์เขาก็จริง แต่ผมไม่ได้เออออห่อหมกจนตกเป็นทาสความคิดของเขา

เขาทำให้ผม “ได้คิด” และ “คิดได้”   เขาเป็นคนเขียนหนังสือที่ทำให้ผมมักต้องคิดแย้งอยู่เสมอๆ  ซึ่งผมก็ดีใจอยู่เงียบๆว่า ผมสามารถคิดต่างจากคนระดับ “บิ๊กหยุ่น” ได้ ก็นับว่าเกิดปัญญาแก่ตนเองเป็นอย่างมาก

นอกจากการเขียนแล้วยังมีการวิเคราะห์ข่าวทางโทรทัศน์  การวิเคราะห์ของสุทธิชัย หยุ่น นั้นสิ่งที่สำคัญที่สุดก็คือ “ข้อมูล”  ซึ่งต้องนำมาแปลงเป็น “เนื้อสาร” ส่งถึงผู้รับ  หากการวิเคราะห์ใดๆที่มีข้อมูลไม่ดีพอแล้ว ก็เป็นแค่การโม้เรื่อยเปื่อยหาประโยชน์อันใดไม่ได้  แต่สำหรับการวิเคราะห์ของ สุทธิ ชัยหยุ่น นั้นมีข้อมูลที่หนักแน่น อ้างอิงได้  แม้บางครั้งเขาจะทำหน้าที่เป็นนักพยากรณ์ไปบ้าง แต่ก็อยู่บนพื้นฐานของข้อมูลที่มี

ผมจึงชอบอ่านและชอบฟัง (หรือดู) สุทธิชัย หยุ่น  แต่ส่วนมากแล้ว จะอ่านมากกว่าฟัง

ผมอ่านเขาผ่านคอลัมน์ในกรุงเทพธุรกิจ และตามอ่านที่เว็บไซต์ Suthichaiyoon.com และที่บล็อก ของเขาที่ Oknation.net  ซึ่งมีคลิปวีดิโอข่าวให้ดูอย่างจุใจด้วย

โดยส่วนตัว ผมยกให้สุทธิชัย หยุ่น เป็นหนึ่งในต้นแบบหรือ Role Model ของคนข่าว หรือ “สื่อมวลชน” เขาคือคนระดับเดียวกับ สนธิ ลิ้มทองกุล, สมเกียรติ อ่อนวิมล, เจิมศักดิ์ ปิ่นทอง (นับเฉพาะในฐานะคนทำสื่อไม่นับบทบาททางการเมืองหรือบทบาทอื่นๆ)  ที่สร้างสรรค์สิ่งใหม่ๆแก่วงการสื่อมวลชน ซึ่งส่งผลต่อการพัฒนาทั้งรูปแบบและเนื้อหาของสื่อให้มีความเป็น “มืออาชีพ” มากขึ้น ดังนั้น การที่เขาได้ก้าวเข้ามาเป็น Blogger ก็ย่อมเป็นการยืนยันถึงพลังดึงดูดของ Blog ที่มีอยู่มหาศาล  ความคิด ความรู้ และข้อมูลที่เขาเผยแพร่ผ่านบล็อก ย่อมเป็น “สาร” ที่จะก่อให้เกิดความคิดใหม่ๆแก่สาธารณชนอีกทางหนึ่ง  ซึ่งตัวเลขของผู้ที่คลิกเข้าอ่านบล็อกของเขานั้นนับเป็นลำดับหนึ่งของบล็อก oknation.net  อันเป็นการแสดงให้เห็นถึงความนิยมในตัวบล็อกเกอร์ระดับบิ๊กของเนชั่นผู้นี้

คนใหญ่คนโตในวงการต่างๆนิยมเขียนบล็อกกันมากขึ้น แม้แต่ บิล เกตส์ เจ้าพ่อไมโครซอฟต์ก็มีบล็อกของตัวเองที่ Facebook.com แต่ได้ข่าวว่าประกาศแขวนคีบอร์ดถอดใจไปเสียแล้ว เนื่องจากทนต่อการถูก add จากผู้ใช้ไม่ไหว เพราะมีผู้ขอ add เป็นเพื่อนถึงวันละนับพันราย  และผู้บริหารของยักษ์ใหญ่ Google เช่น Matt Cutts ก็มีบล็อกเป็นของตัวเองเช่นกัน อภิสิทธิ์ เวชชาชีวะ หัวหน้าพรรคประชาธิปัตย์ ก็มีบล็อกที่ Hi5 ซึ่งมีคน add เป็นเพื่อนจำนวนมาก และสุทธิชัย หยุ่น ก็มีคนคลิกอ่านบล็อกของเขาแล้วนับแสนครั้ง

ไม่ต้องสงสัยเลยว่า บล็อกเป็นสื่อและช่องทางสื่อสารที่เข้าถึงผู้คนได้เป็นจำนวนมากอีกทางหนึ่ง  มีความได้เปรียบสื่ออื่นๆตรงที่สามารถจัดเก็บข้อมูลหรือ “สาร” ไว้ได้ตลอดเวลา การจะค้นหาซ้ำ หรือ ย้อนหลัง ก็สามารถทำได้อย่างสะดวก ต่างจาก สื่อสิ่งพิมพ์ วิทยุ โทรทัศน์ เป็นอย่างมาก รวมถึงมีความเป็นอิสระในการนำเสนอข่าวสารอย่างไม่มีขีดจำกัด ดังนั้น บล็อกจึงเป็นสื่อที่ทรงพลังโดยแท้

นับแต่นี้ไปเราคงเห็นคนใหญ่คนโตมาเดินขวักไขว่ในบล็อก  หนึ่งในนั้นก็คือสุทธิชัย หยุ่น  แม้สิ่งที่เขานำเสนอนั้นจะเป็นการ “ทำซ้ำ” กับสื่อสิ่งพิมพ์และโทรทัศน์  แต่ก็เป็นการเผยแพร่ให้กว้างขวางขึ้น  และเป็นการจัดเก็บข้อมูลข่าวสารที่ทำให้สามารถค้นหานำมาใช้ประโยชน์ได้ตลอดเวลา

แต่บอกตามตรง ผมชอบกาแฟดำบนหน้าหนังสือพิมพ์มากกว่า เพราะอ่านไปดมกลิ่นหมึกไปได้รสดียิ่ง.

ปัจจุบันการสื่อสารผ่าน Blog  ได้รับความนิยมเป็นอย่างสูง เพราะมีความสะดวก สบาย และที่สำคัญมีของฟรีให้เลือกใช้จนตาลาย คนทั้งหลายจึงกระหน่ำเขียนบล็อกกันอย่างสนุกสนาน ทุกเรื่องราวตั้งแต่สากกะเบือยันเรือรบ  นับเป็นยุคทองของบล็อกโดยแท้

หากย้อนหลังไปสัก 10 ปีก่อน การที่จะมีตัวตนในโลกออนไลน์ ด้วยการเป็นเจ้าของเว็บไซต์นั้นช่างยุ่งยากและต้องจ่ายในราคาที่แสนแพง ล่วงมาถึงวันนี้ พัฒนาการของเทคโนโลยีสารสนเทศ หรือ IT ก่อให้เกิดเว็บไซต์ยุคใหม่ ที่เรียกกันว่า web2.0 ที่เป็นการสื่อสารสองทาง ผู้เขียนผู้อ่านสามารถโต้ตอบกันได้ ทำให้เกิดการแลกเปลี่ยนกันขึ้น  ต่างฝ่ายต่างแสดงตัวตนให้อีกฝ่ายได้รับรู้ ภายใต้เงื่อนไขที่ตัวเองต้องการ

นั่นคือโลกออนไลน์ยุค web2.0 ที่พัฒนาจาก web site มาเป็น weblog หรือ blog ทำให้คนเขียน blog หรือ blogger เป็นอะไรได้หลายอย่าง ทั้งนักคิด นักเขียน นักค้นคว้า นักการสื่อสาร นักธุรกิจ โดยประกอบกิจกรรมผ่านระบบออนไลน์ ขอเพียงแค่มีความรู้พื้นฐานในการใช้คอมพิวเตอร์ ก็สามารถเป็นได้แล้วบนโลกออนไลน์

คนที่เขียนหนังสือเป็น สามารถเป็นนักเขียน ทั้งนิยาย เรื่องสั้น บทกวี บทความ ความรู้ต่างๆที่สื่อออกมาเป็นตัวหนังสือ  คนที่เป็นนักเขียนอยู่แล้วก็เป็นมาบล็อกเกอร์กันเป็นจำนวนมาก ทั้งที่อาศัยอยู่ในเมืองใหญ่ เมืองเล็ก ตามบ้านนอกคอกนา ในทุกแห่งที่อินเตอร์เน็ตเข้าถึง

ในเว็บไซต์ของหนังสือพิมพ์ใหญ่ๆ ที่มีเว็บบล็อกบริการนักเขียนแบบไม่ต้องจ่ายเงิน เช่น เนชั่นบล็อกในเครือเนชั่น มีนักเขียนใหญ่เผยแพร่ผลงานผ่านบล็อกมากมาย ที่คุ้นชื่อดีมีทั้ง เนาวรัตน์ พงษ์ไพบูลย์ อัศศิริ ธรรมโชติ  ไพวรินทร์ ขาวงาม โชคชัย บัณฑิต เป็นอาทิ

แม้แต่นักเขียนไร้อันดับอย่าง โกศล อนุสิม ก็มีบล็อกกับเขาด้วยเช่นกัน

เมื่อก่อนนั้น นักเขียนที่ต้องการเสนอผลงานของตน ต้องเขียนแล้วส่งไปตามหนังสือต่างๆ ต้องผ่านการพิจารณาของบรรณาธิการ ถ้าผ่านจึงจะได้ลงตีพิมพ์ ตีพิมพ์แล้วจึงจะได้เงิน ได้เงินก็จำนวนน้อยนิด สรุปว่ากว่าจะได้เผยแพร่งานก็แทบรากเลือด ยังไม่ต้องพูดถึงความสำเร็จในอาชีพ

แต่ปัจจุบัน นักเขียนไม่ต้อง้อใคร อยากเขียนก็เขียนในบล็อก อยากเขียนอะไรก็เขียน ไม่ต้องกลัวว่าบรรณาธิการจะชอบหรือไม่ เขียนเสร็จก็เผยแพร่ทันที มีคนอ่านเข้ามาอ่านมากมาย คนอ่านก็ไม่ต้องซื้ออ่าน อยากอ่านของใครก็ได้อ่าน มีความเป็นอิสระอย่างแท้จริง

มีคนอ่านแล้วถูกใจก็บอกเพื่อนๆมาอ่านต่อ บล็อกเกอร์หลายคนมีคนอ่านงานนับหมื่นนับแสน กลายเป็นนักเขียนดังในโลกไซเบอร์

ในต่างประเทศ มีการเขียนหนังสือออนไลน์ เปิดให้คนดาวน์โหลดไปอ่านโดยจ่ายเงินเหมือนซื้อหนังสือ ปรากฏว่ามีคนจ่ายเงินดาวน์โหลดไปอ่านมากมาย คิดเป็นเล่มแล้วนับแสนๆเล่ม

เมื่อดังในโลกไซเบอร์ มีแมวมองจากสำนักพิมพ์เห็นเข้า ก็เอามาพิมพ์เป็นเล่มขาย ตอนพิมพ์เป็นเล่มก็มีแก้ไขปรับปรุง คนที่เคยอ่านในบล็อกก็ตามมาซื้ออ่านอีก

ดังนั้นเวทีที่ให้นักเขียนเผยแพร่งาน ปัจจุบันเพิ่มเว็บบล็อกขึ้นมาอีก สะดวก สบาย รวดเร็ว และมีอิสระ  เผยแพร่งานเขียนได้อย่างไม่จำกัดแนว ทำให้ความรู้แขนงต่างๆได้รับการบันทึกและเผยแพร่ผ่านบล็อก เป็นขุมทรัพย์ทางปัญญาขนาดมหึมาให้คนค้นคว้านำมาใช้ประโยชน์ได้แทบจะไม่มีข้อจำกัด ดังนั้น จึงนับว่าบล็อกเป็นเครื่องมือสื่อสารที่ทรงพลังเป็นอย่างยิ่งของศตวรรษที่ 21 นี้

นักเขียนบนโลกไซเบอร์ หรือบล็อกเกอร์ จึงเป็นนักเขียนอิสระโดยแท้  คือมีอิสระในการเผยแพร่งาน มีอิสระจากบรรณาธิการ และแม้กระทั่งจากผู้อ่าน ขอให้มีเวลาเขียนและมีความรู้ในการใช้เครื่องมือ ก็สามารถผลิตงานเผยแพร่ได้โดยทันใจ

แต่เรื่องราวที่เขียนและเผยแพร่ในบล็อกก็มีข้อจำกัด นั่นคือไม่สามารถพกพาติดตัวได้เหมือนหนังสือ จึงยังอาศัยการเผยแพร่ผ่านหนังสือที่พิมพ์ด้วยกระดาษอีกทอดหนึ่ง ซึ่งในการจัดพิมพ์เป็นหนังสือนี้นักเขียนไซเบอร์ หรือบล็อกเกอร์ หน้าใหม่จะต้องผ่านกระบวนการขัดเกลาอีกมาก แต่ก็นับว่าร่นระยะทางให้สั้นลงกว่านักเขียนรุ่นคุณพ่อแม่ปู่ย่าตายาย

บนแผงหนังสือในปัจจุบัน จึงมีผลงานของนักเขียนไซเบอร์หรือบล็อกเกอร์วางจำหน่ายอยู่ไม่น้อย และนับวันแต่จะเพิ่มมากขึ้น ทั้งงานวรรณกรรม วิชาการ การตลาด ความรู้ทั่วไป แม้กระทั่งหนังสือที่ว่าด้วยการเขียนบล็อกและทำบล็อกก็มีออกมาจำหน่ายกันเป็นจำนวนไม่น้อย ในเมืองไทยก็มีหนังสือเรื่องทำบล็อกด้วยเช่นกัน

บล็อกจึงเป็นเครื่องมือสื่อสารที่สำคัญในโลกยุคใหม่  และคงจะยิ่งทวีความสำคัญมากขึ้นเมื่อเทคโนโลยีก้าวหน้าขึ้น  อาจเข้ามาแทนที่สื่อสมัยเก่า ทั้งวิทยุ โทรทัศน์ หนังสือพิมพ์ หนังสือเล่ม ได้ในอนาคต

หรือว่า blog จะเป็นสื่อที่ทรงพลัง และ blogger คือผู้สร้างสรรค์สื่อที่ทรงอิทธิพลซึ่งจะมีบทบาทเป็นผู้เปลี่ยนแปลงโลกในอีกไม่ถึง 100 ปีข้างหน้า

หรือว่า 100 ปีนานเกินไป?